Pojazd za długi i za ciężki, kierowca bez prawa jazdy: lekcja dla firm z flotą
Najważniejsze w skrócie
- ✓Podczas kontroli wykryto pojazd przekraczający dopuszczalną długość i masę, prowadzony przez kierowcę bez prawa jazdy.
- ✓Pojazd nienormatywny plus brak uprawnień oznacza wycofanie z ruchu, przestój i odpowiedzialność po stronie przewoźnika.
- ✓Pracodawca, który dopuszcza do jazdy osobę bez uprawnień, odpowiada z art. 96 § 1 Kodeksu wykroczeń (ograniczenie wolności albo grzywna od 1000 do 5000 zł), i to także wtedy, gdy zrobił to nieumyślnie (art. 96 § 2 KW).
Data publikacji: 27.03.2026 · Źródło: TVN24
Co się stało?
Podczas kontroli drogowej zatrzymano pojazd, który przekraczał dopuszczalną długość oraz dopuszczalną masę. Dodatkowo okazało się, że prowadzący go kierowca nie posiadał prawa jazdy. Informacje o zdarzeniu podała stacja TVN24 (publikacja z 27 marca 2026 r.).
Dla firmy transportowej to zbieg dwóch poważnych problemów naraz. Nienormatywne parametry pojazdu oraz brak uprawnień po stronie kierowcy oznaczają w praktyce wycofanie pojazdu z ruchu, przestój w realizacji zlecenia oraz odpowiedzialność spoczywającą na przewoźniku, który dopuścił taką jazdę. Źródło
Dlaczego to ważne dla firm?
Dla firm z flotą takie zdarzenie to nie pojedynczy incydent kierowcy, lecz bezpośrednie ryzyko dla przedsiębiorstwa. Pracodawca, właściciel lub dyspozytor, który dopuszcza do jazdy osobę bez wymaganych uprawnień, odpowiada z art. 96 § 1 Kodeksu wykroczeń, grozi za to ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 1000 zł (górną granicę, do 5000 zł, wyznacza ogólny art. 24 § 1 KW). Co kluczowe, oświadczenie kierowcy ani regulamin wewnętrzny nie zwalniają z tej odpowiedzialności, bo wykroczenie z art. 96 KW można popełnić również nieumyślnie: art. 96 § 2 KW wprost rozciąga tę samą karę na nieumyślne dopuszczenie do jazdy osoby bez uprawnień przez dyspozytora pojazdu lub osobę, do której obowiązków to należy, a jeśli jej nie wyznaczono, na kierownika jednostki dysponującej pojazdem. Innymi słowy: nie trzeba wiedzieć, że kierowca stracił prawo jazdy, żeby odpowiadać. Brak wiedzy nie chroni, chroni dopiero udokumentowana, bieżąca weryfikacja statusu uprawnień.
Sam kierowca ryzykuje przy tym znacznie więcej niż dawniej. Od 3 czerwca 2026 r. górny limit grzywny za prowadzenie pojazdu bez uprawnień (art. 94 § 1 KW) podniesiono do 30 000 zł, a oprócz aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów.
Do tego dochodzi wymiar finansowy po stronie firmy: w razie szkody ubezpieczyciel z polisy AC może odmówić wypłaty, gdy kierujący nie miał uprawnień, a przy OC wypłaca poszkodowanym, po czym występuje z regresem o zwrot całej kwoty od sprawcy, przy ciężkich wypadkach mogą to być setki tysięcy, a nawet miliony złotych (na taką skalę regresu zwraca uwagę Aleksander Daszewski z Biura Rzecznika Finansowego). Jazda bez uprawnień to przy tym zjawisko powszechne: w 2025 r. policja zatrzymała 77 875 praw jazdy (dane Policji, podsumowanie BRD 2025). Ciągły monitoring statusu uprawnień kierowców w bazie CEPiK pozwala wychwycić taki problem, zanim pojazd wyjedzie na drogę.
Co warto zrobić teraz?
- Weryfikuj status prawa jazdy każdego kierowcy w sposób ciągły, a nie jednorazowo przy zatrudnieniu, korzystając z danych CEPiK, pamiętaj, że odpowiedzialność z art. 96 § 2 KW powstaje także przy nieumyślnym dopuszczeniu do jazdy.
- Wprowadź procedurę blokującą wydanie pojazdu kierowcy bez aktualnych, ważnych uprawnień i udokumentuj ją w firmie, jednoznacznie wyznaczając osobę odpowiedzialną za weryfikację.
- Przy pojazdach nienormatywnych łącz weryfikację uprawnień z kontrolą parametrów technicznych i wymaganych zezwoleń przed każdym wyjazdem.
| Ryzyko | Skutek | Jak ograniczyć |
|---|---|---|
| Kierowca prowadzi pojazd bez wymaganych uprawnień | Art. 94 § 1 KW: areszt, ograniczenie wolności albo grzywna od 1500 do 30 000 zł (górny limit podniesiony od 3.06.2026, art. 24 § 1a KW); sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów | Ciągła weryfikacja statusu prawa jazdy w CEPiK przed dopuszczeniem do jazdy |
| Pracodawca lub dyspozytor dopuszcza do jazdy osobę bez uprawnień (także nieumyślnie) | Art. 96 § 1 KW: ograniczenie wolności albo grzywna od 1000 do 5000 zł; art. 96 § 2 KW rozciąga tę samą karę na nieumyślne dopuszczenie, oświadczenie kierowcy ani regulamin nie zwalniają z odpowiedzialności | Procedura blokująca wydanie pojazdu bez potwierdzonych, ważnych uprawnień i wyznaczona osoba odpowiedzialna |
| Szkoda spowodowana przez nieuprawnionego kierowcę | AC i NNW standardowo wyłączają ochronę; przy OC ubezpieczyciel po wypłacie poszkodowanym występuje z regresem o zwrot całej kwoty od sprawcy, przy ciężkich wypadkach setki tysięcy, a nawet miliony złotych | Monitoring uprawnień eliminujący ryzyko jazdy bez prawa jazdy w całej flocie |
Powiązane artykuły
- Art. 96 KW: odpowiedzialność pracodawcy za brak uprawnień kierowcy
- Monitoring uprawnień kierowców: procedura krok po kroku
- Sprawdzanie uprawnień kierowcy: 3 metody i najlepsza praktyka
FAQ
Czy oświadczenie kierowcy, że ma ważne prawo jazdy, chroni firmę przed odpowiedzialnością?
Nie. Oświadczenie kierowcy ani wewnętrzny regulamin nie zwalniają pracodawcy z odpowiedzialności z art. 96 § 1 Kodeksu wykroczeń, jeśli dopuści on do jazdy osobę bez wymaganych uprawnień, grozi za to ograniczenie wolności albo grzywna od 1000 do 5000 zł. Co więcej, wykroczenie to można popełnić nieumyślnie: art. 96 § 2 KW obciąża tą samą karą również nieumyślne dopuszczenie do jazdy przez dyspozytora pojazdu, osobę odpowiedzialną za tę kontrolę, a w razie jej braku, kierownika jednostki. Brak wiedzy nie chroni; chroni dopiero bieżąca, udokumentowana weryfikacja uprawnień.
Co grozi samemu kierowcy, który prowadzi bez prawa jazdy?
Zgodnie z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń grozi areszt, ograniczenie wolności albo grzywna. Od 3 czerwca 2026 r. górny limit tej grzywny podniesiono do 30 000 zł (art. 24 § 1a KW), przy dolnej granicy 1500 zł. Dodatkowo sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów.
Jak brak uprawnień kierowcy wpływa na ubezpieczenie firmowego pojazdu?
Polisy AC i NNW standardowo wyłączają ochronę, gdy kierujący nie miał uprawnień, więc firma może nie otrzymać wypłaty. Przy OC ubezpieczyciel wypłaca poszkodowanym, a następnie występuje z regresem o zwrot całej wypłaconej kwoty od sprawcy, przy ciężkich wypadkach mogą to być setki tysięcy, a nawet miliony złotych.