Przewóz uczniów bez zezwolenia: brak uprawnień kierowcy potwierdzony w CEPiK
Najważniejsze w skrócie
- ✓17 września 2026 r. inspektorzy WITD w Opolu skontrolowali krajowego przewoźnika, który autobusem marki Renault dowoził dzieci i młodzież do szkół.
- ✓W kontroli WITD w Opolu 17 września 2026 r. ustalono, że przewóz uczniów odbywał się bez wymaganego zezwolenia na przewozy regularne specjalne, a kierowca nie miał ważnych uprawnień do kierowania autobusem, co wynikało z zapisów w jego prawie jazdy i co potwierdzono w CEPiK (Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców).
- ✓Po kontroli WITD w Opolu 17 września 2026 r. do sądu skierowano wniosek o ukaranie kierowcy, a wobec przewoźnika i osoby zarządzającej transportem zostaną wszczęte postępowania administracyjne.
Co się stało?
17 września 2026 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Opolu skontrolowali krajowego przewoźnika, który autobusem marki Renault dowoził dzieci i młodzież do szkół.
Jak podał WITD w Opolu w komunikacie o przewozie uczniów bez zezwolenia, przewóz odbywał się bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych. Kierowca nie miał ważnych uprawnień do kierowania autobusem, co wynikało z zapisów w jego prawie jazdy, a inspektorzy dodatkowo potwierdzili to w systemie CEPiK.
Do sądu skierowano wniosek o ukaranie kierowcy. Wobec przewoźnika oraz osoby zarządzającej transportem zostaną wszczęte postępowania administracyjne.
Co weryfikacja w CEPiK oznacza dla przewoźnika wykonującego przewóz uczniów?
Dla przewoźnika wykonującego przewóz uczniów weryfikacja w CEPiK oznacza, że brak uprawnień kierowcy da się wykryć, zanim zrobi to inspektor na drodze. W tej kontroli brak uprawnień wynikał z zapisów w prawie jazdy kierowcy, a inspektorzy dodatkowo potwierdzili go w systemie CEPiK. Firma może sprawdzić kierowcę w bezpłatnej usłudze gov.pl „Sprawdź uprawnienia kierowcy”, która po podaniu imienia, nazwiska oraz serii i numeru blankietu pokazuje między innymi kategorię i datę ważności uprawnienia oraz informację o zatrzymaniu dokumentu (art. 100ar ust. 1 Prawa o ruchu drogowym).
W sprawie opisanej przez WITD w Opolu postępowania dotyczą trzech stron: kierowcy przed sądem oraz przewoźnika i zarządzającego transportem w postępowaniach administracyjnych, które mają zostać wszczęte. Dla firmy wykonującej przewozy uczniów to argument, by sprawdzać uprawnienia kierowców w CEPiK z tą samą regularnością, z jaką robi to inspekcja na drodze.
Za samo prowadzenie autobusu bez uprawnień kierowcy grozi areszt, ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 1500 zł, z górną granicą 30 000 zł (art. 94 § 1 w zw. z art. 24 § 1a Kodeksu wykroczeń). Sąd obowiązkowo orzeka przy tym zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 6 miesięcy do 3 lat (art. 94 § 3 i art. 29 § 1 KW). Ponieważ za to wykroczenie trzeba orzec zakaz prowadzenia pojazdów, grzywny nie nakłada się w drodze mandatu karnego (art. 96 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). W sprawie opisanej przez WITD w Opolu do sądu skierowano wniosek o ukaranie kierowcy.
Ustawa o transporcie drogowym pozwala zatrudnić do przewozu drogowego tylko kierowcę, który ma odpowiednie uprawnienia do kierowania (art. 39a ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym). Za sam fakt, że przewóz wykonuje kierowca bez ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii, załącznik nr 4 do tej ustawy przewiduje karę 500 zł dla zarządzającego transportem lub innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem (lp. 4.4); załącznik nr 3, z karami dla przewoźnika, nie ma za to odrębnej pozycji. Ogólnie podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu podlega karze pieniężnej od 50 do 12 000 zł za każde naruszenie (art. 92a ust. 1 tej ustawy), a zarządzający transportem od 50 do 2000 zł za naruszenie (art. 92a ust. 2). To postępowania administracyjne, odrębne od sprawy kierowcy przed sądem; takie postępowania WITD w Opolu zapowiedział wobec przewoźnika i zarządzającego transportem, nie podając, których naruszeń dotyczą (w tej kontroli ujawniono też brak zezwolenia na przewozy regularne specjalne).
Co warto zrobić teraz?
- Przed każdym kursem z uczniami sprawdź uprawnienia kierowcy w CEPiK, nie tylko na podstawie przedłożonego dokumentu.
- Zweryfikuj, czy przewóz regularny specjalny ma wymagane zezwolenie, zanim pojazd wyjedzie na trasę.
- Nie traktuj kontroli dokumentów przy zatrudnieniu jako wystarczającej, bo status uprawnień w rejestrze może się zmienić później.
- Ustal w firmie, kto odpowiada za bieżące sprawdzanie uprawnień kierowców wykonujących przewóz dzieci.
- cepik.info codziennie porównuje status uprawnień Twoich kierowców z danymi CEPiK i wysyła alert, gdy któryś je straci.
| Ryzyko | Skutek | Jak ograniczyć |
|---|---|---|
| Kierowca prowadzi autobus bez uprawnień do kierowania | Wykroczenie z art. 94 § 1 KW: areszt, ograniczenie wolności albo grzywna od 1500 do 30 000 zł | Sprawdzać uprawnienia w CEPiK przed każdym kursem |
| Przewóz uczniów odbywa się bez zezwolenia | Postępowanie administracyjne wobec przewoźnika | Weryfikować zezwolenie na przewóz regularny specjalny z wyprzedzeniem |
| Firma ufa dokumentowi okazanemu przez kierowcę | Brak uprawnień wychodzi na jaw tylko przy kontroli drogowej | Potwierdzać status uprawnień w rejestrze, nie na papierze |
| Zarządzający transportem nie nadzoruje uprawnień kierowców | Postępowanie administracyjne także wobec zarządzającego | Wyznaczyć osobę odpowiedzialną za nadzór uprawnień |
Powiązane artykuły
- CEPiK: co to jest i jak działa? Definicja i zastosowania
- Transport ponadgabarytowy bez zezwolenia: pilot pod wpływem
- Monitoring uprawnień kierowców: procedura krok po kroku
FAQ
Jak inspekcja transportu drogowego sprawdza uprawnienia kierowcy na drodze?
Inspektorzy sprawdzają dokument okazany przez kierowcę, a dodatkowo potwierdzają jego status w systemie CEPiK, czyli Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. W kontroli WITD w Opolu właśnie takie podwójne sprawdzenie, dokumentu i wpisu w CEPiK, potwierdziło, że kierowca nie miał ważnych uprawnień do kierowania autobusem.
Czy brak zezwolenia na przewóz regularny specjalny to inne naruszenie niż brak uprawnień kierowcy?
Tak, to dwa odrębne naruszenia, które w opisanej kontroli wystąpiły razem. Brak zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych dotyczy samego przewozu, a prowadzenie pojazdu mechanicznego bez uprawnień to wykroczenie kierowcy z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń. Grozi za nie areszt, ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 1500 zł, a mandatu karnego za nie się nie nakłada, bo sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów.
Kto odpowiada, gdy autobus przewozi uczniów bez zezwolenia i bez uprawnień kierowcy?
W sprawie opisanej przez WITD w Opolu do sądu skierowano wniosek o ukaranie kierowcy, a wobec przewoźnika i osoby zarządzającej transportem zostaną wszczęte postępowania administracyjne. Odpowiedzialność rozkłada się więc zarówno na osobę za kierownicą, jak i na firmę wykonującą przewóz: kierowca odpowiada przed sądem za wykroczenie (WITD nie podał przepisu), a przewoźnik i zarządzający transportem administracyjnie na podstawie ustawy o transporcie drogowym, gdzie kary pieniężne sięgają od 50 do 12 000 zł za naruszenie po stronie podmiotu i od 50 do 2000 zł po stronie zarządzającego transportem.