Kierowca bez ważnej kwalifikacji zawodowej: kontrola zestawu przy granicy w Zwardoniu

Co się stało?

21 lipca 2025 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Katowicach zatrzymali do kontroli w Zwardoniu zestaw pojazdów wykonujący przewóz towarowy z Turcji do Polski. Już na początku kontroli inspektorzy ustalili, że przewóz odbywa się bez wymaganego zezwolenia; kolejne naruszenia ujawniła dalsza kontrola dokumentów i analiza danych z tachografu.

Jak podaje WITD w Katowicach, przewóz nie był zgłoszony w systemie SENT, służącym do monitorowania przewozów. Kierowca nie posiadał ważnych kwalifikacji zawodowych i nie okazał ważnego świadectwa kierowcy, przez co otrzymał zakaz dalszej jazdy; analiza danych z tachografu wykazała też naruszenia dotyczące czasu pracy i obsługi tachografu, a sam tachograf nie miał ważnej legalizacji.

Inspektorzy zatrzymali dowód rejestracyjny naczepy z powodu nieprawidłowego stanu technicznego; zestaw skierowano na parking strzeżony do czasu wpłaty kaucji. Kierowcę ukarano mandatami karnymi, a wobec przewoźnika i zarządzającego transportem w firmie zostanie wszczęte postępowanie administracyjne.

Co brak kwalifikacji zawodowej kierowcy oznacza dla przewoźnika?

Dla polskiej firmy przewozowej brak kwalifikacji zawodowej kierowcy oznacza naruszenie warunku zatrudnienia: art. 39a ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym pozwala zatrudnić kierowcę, jeżeli uzyskał kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną (z wyjątkiem kategorii wymienionych w art. 39a ust. 4). W Zwardoniu skontrolowano zestaw zagranicznego przewoźnika, a postępowanie administracyjne zapowiedziano wobec przewoźnika i zarządzającego transportem.

Konsekwencje finansowe dotykają nie tylko kierowcę, ale przede wszystkim firmę. Za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego przewoźnikowi grozi kara pieniężna 1500 zł (lp. 1.15 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), a zarządzającemu transportem lub innej osobie wykonującej czynności związane z przewozem również 1500 zł (lp. 4.1 załącznika nr 4 do tej ustawy). Suma kar nałożonych na przewoźnika w wyniku jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł, a na zarządzającego transportem 3000 zł (art. 92a ust. 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym, z wyjątkami wskazanymi w ust. 3).

Kumulacja naruszeń w Zwardoniu pokazuje, że braki w dokumentach kierowcy i pojazdu wychodzą na jaw razem, podczas jednej kontroli drogowej. Firma, która nie sprawdza uprawnień kierowcy i jego kwalifikacji przed wyjazdem, dowiaduje się o problemie dopiero na kontroli drogowej, często daleko od bazy, z zatrzymanym zestawem i kaucją do wpłacenia.

Transport międzynarodowy dodatkowo utrudnia weryfikację, bo kierowca, pojazd i dokumenty mogą pochodzić z różnych krajów; w Zwardoniu przewóz z Turcji do Polski wykonywał zagraniczny przewoźnik. Przewoźnik, który korzysta z podwykonawców lub kierowców spoza własnej kadry, nie może zakładać, że kwalifikacje i uprawnienia zostały sprawdzone wcześniej przez kogoś innego w łańcuchu zleceń.

Co warto zrobić teraz?

• Przed przydzieleniem trasy międzynarodowej sprawdź, czy kierowca ma aktualną kwalifikację zawodową i świadectwo kierowcy, nie tylko odpowiednią kategorię prawa jazdy.
• Zweryfikuj, czy trasa i przewóz są zgłoszone w wymaganych systemach (np. SENT) i objęte właściwym zezwoleniem, zanim zestaw wyjedzie z bazy.
• Sprawdzaj okresowo termin legalizacji tachografu i nie zakładaj, że raz zalegalizowane urządzenie pozostaje sprawne przez cały okres eksploatacji.
• Prowadź rejestr terminów ważności kwalifikacji wstępnej i szkoleń okresowych wszystkich kierowców wykonujących przewozy zawodowe.
• Rozważ cepik.info: codzienne sprawdzanie uprawnień kierowców w CEPiK oraz przypomnienia o terminach kodu 95 wpisanych w panelu, zanim braki wykryje kontrola.

Powiązane artykuły

• Sprawdzanie uprawnień kierowcy: metody, ryzyko, najlepsza praktyka
• Akcja „TIR” w Gdyni: kontrole ciężarówek i zatrzymane prawa jazdy
• Ważność prawa jazdy C+E: kontrola zawodowego kierowcy