Nowe przepisy od 29 stycznia 2026 r.: dożywotni zakaz za złamanie zakazu prowadzenia pojazdów
Najważniejsze w skrócie
- ✓Od 29 stycznia 2026 r. obowiązuje ustawa z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1872), o czym Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało w komunikacie z tego dnia, zaostrzając kary dla kierowców łamiących zakazy prowadzenia pojazdów.
- ✓Za złamanie orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244 Kodeksu karnego) sąd co do zasady orzeka teraz dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 Kodeksu karnego).
- ✓Gdy nietrzeźwy kierowca z co najmniej 1,5 promila alkoholu prowadzi cudzy pojazd, sąd orzeka wobec niego nawiązkę od 5000 do 500 000 zł na rzecz Skarbu Państwa zamiast przepadku pojazdu (art. 44b § 6 Kodeksu karnego).
Co się stało?
29 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. 2025 poz. 1872). W komunikacie z tego dnia, zatytułowanym „Bezpieczniej na drogach: nowe przepisy już obowiązują”, Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że nowe przepisy zaostrzają kary dla kierowców łamiących sądowe zakazy prowadzenia pojazdów oraz rozszerzają katalog czynów zabronionych związanych z ruchem drogowym.
Resort wskazał, że za naruszenie orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów sąd co do zasady orzeka teraz dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a wobec sprawcy może też orzec przepadek pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Z komunikatu wynika również, że nowe przepisy obejmują sytuację, w której nietrzeźwy kierowca zostaje zatrzymany w cudzym pojeździe: zamiast przepadku takiego auta sąd orzeka wobec kierowcy nawiązkę od 5000 do 500 000 zł.
Ministerstwo poinformowało też o nowym wykroczeniu umyślnego poślizgu pojazdu, czyli tak zwanym driftowaniu, za które grozi grzywna nie niższa niż 1500 zł, a gdy czyn zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym, nie niższa niż 2500 zł.
Co dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów oznacza dla firmy z flotą?
Dla firmy, której pracownik prowadzi pojazd firmowy mimo wcześniej orzeczonego zakazu, nowe przepisy oznaczają, że sąd, skazując takiego kierowcę za przestępstwo z art. 244 Kodeksu karnego, co do zasady orzeknie wobec niego dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 KK). Firma traci wtedy kierowcę nie na kilka miesięcy, lecz bezterminowo, a sam pojazd, którym ten kierowca jechał, może stać się przedmiotem przepadku na rzecz Skarbu Państwa.
Jazda mimo sądowego zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244 KK) jest zagrożona karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. To przestępstwo odrębne od jazdy mimo cofnięcia uprawnień decyzją starosty (art. 180a KK), ale dla firmy skutek jest podobny: pojazd firmowy, prowadzony przez osobę z zakazem, staje się elementem postępowania karnego, a firma może dowiedzieć się o tym dopiero przy kontroli drogowej albo po zdarzeniu na drodze.
Żaden z tych zakazów nie zmienia wyglądu fizycznego prawa jazdy, które kierowca może nadal mieć przy sobie: zakaz sądowy i cofnięcie uprawnień trafiają do rejestrów, a nie do samego dokumentu. Dlatego jedynym sposobem, by firma dowiedziała się o takim zakazie, zanim kierowca wyjedzie w trasę, a nie dopiero po kontroli drogowej, jest regularny monitoring uprawnień kierowców w CEPiK (Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców), a nie poleganie na samym dokumencie.
Co warto zrobić teraz?
- Przy każdym kierowcy pojazdu firmowego sprawdzaj regularnie, czy nie ma orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów lub cofniętych uprawnień, nie tylko przy zatrudnieniu.
- Pamiętaj, że zakaz sądowy i cofnięcie uprawnień nie zmieniają wyglądu fizycznego prawa jazdy, które kierowca pokazuje w kadrach.
- Ustal procedurę natychmiastowego wycofania pojazdu z użytku, jeśli dowiesz się o zakazie prowadzenia pojazdów wobec kierowcy.
- Zanim użyczysz pojazd firmowy komuś spoza etatu, sprawdź jego uprawnienia, zamiast opierać się na jego oświadczeniu.
- Monitoruj uprawnienia całej floty na bieżąco, na przykład w cepik.info, zamiast polegać na jednorazowej kontroli dokumentu.
| Ryzyko | Skutek | Jak ograniczyć |
|---|---|---|
| Kierowca prowadzi mimo sądowego zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244 KK) | Od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, a od 29.01.2026 r. co do zasady dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 KK) | Regularne sprawdzanie statusu uprawnień w CEPiK, nie tylko przy zatrudnieniu |
| Nietrzeźwy kierowca prowadzi cudzy pojazd, na przykład firmowy | Sąd orzeka nawiązkę od 5000 do 500 000 zł na rzecz Skarbu Państwa zamiast przepadku pojazdu (art. 44b § 6 KK) | Jasne zasady użyczania pojazdów firmowych i weryfikacja kierowcy przed każdym wyjazdem |
| Zakaz sądowy nie zmienia wyglądu dokumentu prawa jazdy | Firma dowiaduje się o zakazie dopiero przy kontroli drogowej lub po zdarzeniu | Cykliczny monitoring uprawnień kierowców floty w CEPiK |
Powiązane artykuły
- Jazda bez uprawnień: kierowca sam płaci za szkody. Co grozi firmie z flotą?
- Podsumowanie działań Policji ruchu drogowego w 2025 roku
- Kierował ciężarówką pomimo zakazu prowadzenia pojazdów
FAQ
Czym różni się dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów od zwykłego, czasowego zakazu?
Zwykły zakaz prowadzenia pojazdów sąd orzeka na czas określony, od roku do 15 lat (art. 43 § 1 Kodeksu karnego). Od 29 stycznia 2026 r. w razie skazania za jazdę mimo wcześniej orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244 Kodeksu karnego) sąd co do zasady orzeka dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 Kodeksu karnego), chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Co grozi nietrzeźwemu kierowcy, który prowadzi pojazd niebędący jego własnością?
Jeśli zawartość alkoholu w jego organizmie wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi, a pojazd nie stanowił jego wyłącznej własności, sąd zamiast przepadku pojazdu orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5000 do 500 000 zł (art. 44b § 6 Kodeksu karnego).
Od kiedy obowiązują te przepisy i czego jeszcze dotyczą?
Przepisy weszły w życie 29 stycznia 2026 r. na mocy ustawy z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1872). Tego samego dnia weszło też w życie nowe wykroczenie umyślnego poślizgu pojazdu, tak zwane driftowanie, zagrożone grzywną nie niższą niż 1500 zł, a przy zagrożeniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie niższą niż 2500 zł (art. 86c Kodeksu wykroczeń).